Thành phố Nafplio: Cảng thị quyến rũ

‘Chúng ta đã đến Peloponnesos rồi!’, Jiani, anh tài xế của tôi vui vẻ giới thiệu khi xe vừa qua khỏi kênh đào Korinthos. Dù bây giờ chỉ được sử dụng cho tàu cruise nhỏ và thuyền chở khách, nhưng kênh đào sâu gần 90m này thực sự là một kì quan kĩ thuật. Hoàn thành vào cuối thế kỷ 19, con kênh cắt xuyên qua một bức tường đá vôi khổng lồ, nối liền hai vùng biển quan trọng của Hy Lạp là Biển Ionia và Biển Aegea.

Tôi đang trên đường đến thành phố cảng Nafplio, nơi mà người dân Athens thường lui tới vào cuối tuần. Trái với vẻ ngoài thô kệch của thủ đô, Nafplio mang một vẻ đẹp nhẹ nhàng, chân thực – khó tìm thấy ở những nơi nổi tiếng như Mykonos hay Santorini. Tại đây vẫn còn một khu phố cổ thơ mộng với những căn nhà theo phong cách Tân cổ điển và một đường bờ biển thi vị đầy nắng gió. Thêm vào đó là hai pháo đài hùng vĩ được xây trên vách đá.

Nằm trên một bán đảo đầy sỏi đá ở phía đông Peloponnesos, thành phố Nafplio (hay còn được gọi là Navplion và Nauplia) từ lâu đã có người sinh sống. Thành phố được đặt theo tên của một ngư dân huyền thoại là Nauplia, người đồng thời là con của Thần Biển, Poseidon. Đến thời kỳ Trung cổ, Nafplio trở thành một trong những cảng biển quan trọng của Hy Lạp. Và do đó trở thành mục tiêu của các cường quốc, từ Đế chế Đông La Mã, Vương quốc Francia, Cộng hòa Venezia và sau cùng là Đế chế Ottoman. Sau cuộc chiến vào năm 1829, Nafplio trở thành thủ đô đầu tiên của một nước Hy Lạp độc lập. Thành phố giữ vai trò này trong năm năm, trước khi thủ đô dời về Athens.

Dù ngày nay không còn là thủ đô nữa, vai trò của cảng thị Nafplio vẫn rất quan trọng. Nhưng điểm thu hút của thành phố Nafplio hiện đại không chỉ còn dừng lại ở cảng biển mà còn ở vẻ đẹp tinh tế của cảnh sắc nơi đây. Tại đây, những căn nhà theo phong cách Tân cổ điển mang nhiều màu sắc được xây dọc theo những con hẻm và quảng trường lát đá. Cửa ra vào và cửa sổ đều được trang trí cầu kỳ bằng hoa văn thép uốn. Trong khi đó, toàn bộ phần mái đều được lợp ngói cam, kể cả những công trình cổ như nhà thờ hay thánh đường Hồi giáo. Tô điểm vào cảnh sắc thơ mộng đó là những bụi hoa giấy đỏ và tím đang bung tỏa rực rỡ.

Sừng sững bên trên thành phố Nafplio là pháo đài Palamidi – một kì quan kiến trúc do người Venezia dựng nên vào đầu thế kỷ 18. Tòa thành bao gồm một chuỗi tường thành vững chãi được canh gác bởi tám tháp pháo và kết nối với khu phố cổ bằng 999 bậc thang xây dọc theo vách đá. Mỗi tháp pháo mang tên của một vị anh hùng trong thần thoại Hy Lạp và được thiết kế để tự bảo vệ trong trường hợp tường thành bị phá. Từ trên pháo đài, ta có thể chiêm ngưỡng toàn bộ vịnh biển màu lam ngọc, cùng cảnh núi non hùng vĩ của bán đảo Peloponnesos.

Gần trung tâm thành phố hơn là Akronafplia – pháo đài cổ có lịch sử từ Thời kỳ Đồ đồng. Đây từng là vệ thành của Nafplio và là một khu vực biệt lập mãi cho đến tận thế kỷ 13. Đến đầu thế kỷ 15, người Venezia đến đây và cho tái cấu trúc lại tòa thành. Những bức tường thành kiên cố được xây dựng. Thêm vào đó là một sợi xích sắt khổng lồ kết nối thành Arkonafplia với Bourtzi – một tòa thành trên vịnh – nhằm ngăn chặn những cuộc tấn công từ phía biển. Do vị trí gần trung tâm hơn nên từ đây ta có thể chiêm ngưỡng quang cảnh thành phố tuyệt đẹp.

Khu cảng của thành phố Nafplio cũng không kém phần thơ mộng, với một cung đường lát đá chạy dọc theo rìa bán đảo. Rải rác dọc theo đó là những quán rượu, nhà hàng ven biển và cả những hồ bơi tự nhiên. Làn nước xanh ngọc lấp lánh dưới ánh mặt trời và thay đổi sắc độ theo từng đám mây trắng hững hờ trôi qua.

Trên vịnh, những chiếc thuyền đánh cá mang hai màu trắng xanh lướt nhẹ nhàng trên mặt nước. Chúng tương phản với sắc vàng của tòa thành đá Bourtzi – một công trình khác của người Venezia – dường như đang nổi trên mặt nước. Tòa thành được xây vào thế kỷ 15 trên một hòn đảo nhỏ giữa vịnh, ban đầu là để bảo vệ thành phố Nafplio khỏi hải tặc.

Cách thành phố Nafplio khoảng 30 km về phía Bắc là Di sản Văn Hóa Thế giới Mycenae. Đây là một tòa thành cổ từng được trị vì bởi những anh hùng trong thần thoại Hy Lạp như Perseus hay Agamemnon. Công trình tọa lạc trên một ngọn đồi đá, xung quanh là những bức tường và cổng được xếp từ những viên đá khổng lồ. Chúng được xếp khéo léo đến mức tường vẫn đứng vững sau hàng ngàn năm mà không cần dùng vữa hay một loại chất kết dính nào. Công việc này phức tạp và nặng nhọc đến nỗi những người Hy Lạp cổ đại tin rằng chỉ có các khổng lồ một mắt Cyclops mới có thể xây nên những bức tường này.

Bên trong thành cũng là một hệ thống công trình phức tạp, bao gồm sân trong, cung điện, nhà xưởng và kho bãi. Tuy ngày nay chỉ còn là phế tích, nhưng nó cũng cho ta thấy được phần nào sự hùng mạnh của Mycenae, một thành quốc từng thống trị miền Nam Hy Lạp, quần đảo Cyclades và thậm chí là Crete. Và người ta đã dùng cái tên Mycenae để đặt cho thời kỳ từ năm 1.600 đến năm 1.100 TCN trong lịch sử Hy Lạp.

Cổ thành huyền thoại.

Ngay cạnh đó là một lăng mộ hình vòm có lịch sử từ thời kì Chiến tranh thành Troia, khoảng 3.000 năm về trước. Những cuộc khai quật vào thế kỷ 18 cho rằng đây là kho báu hoặc lăng mộ của Vua Atreus hoặc có lẽ là của con trai ông, Vua Agamemnon. Tuy nhiên, cả hai giả thuyết này đều không đúng và cho đến hiện tại, người ta vẫn chưa thể xác định được ai là chủ nhân của lăng mộ này. Nhưng có một điều chắc chắn: cần rất nhiều công sức và tiền của để xây nên lăng một bề thế này. Nó bao gồm một đường dẫn, một cổng vào hẹp, và một căn phòng lớn hình tròn có mái che được làm từ vô số những viên đá xếp chồng lên nhau. Đây là mái vòm đá xếp lớn nhất vẫn còn tồn tại. Và loại đá được sử dụng cũng là loại đá tảng Cyclops mà ta thấy ở cổ thành Mycenae.

Thành phố Nafplio cũng là một cứ điểm lý tưởng để tham quan Thánh địa Asklepios, “bệnh viện” lớn và nổi tiếng nhất thời kỳ Hy Lạp và cả La Mã cổ đại. Được xây dựng vào thế kỷ thứ 4 TCN, trong một thung lũng xanh tươi gần Epidaurus, thánh địa này có lẽ là nơi đầu tiên trên thế giới cung cấp chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Trung tâm của thánh địa là tholos – điện thờ của thần Asklepios, Thần Y trong thần thoại Hy Lạp. Người bệnh được đưa đến đây để làm nghi lễ thanh tẩy, trước khi qua đêm tại một phòng nghỉ ở gần điện thờ. Người xưa tin rằng thần Asklepios sẽ ghé thăm họ trong giấc mơ và chỉ bảo họ cách chữa bệnh. Bệnh nhân sau đó sẽ thuật lại hướng dẫn cho các tu sĩ, và theo đó họ sẽ đưa ra những phương thức điều trị thích hợp. Việc điều trị dựa trên hàng trăm năm quan sát thiên nhiên, cơ thể người, và sự liên kết mật thiết giữa sức khỏe thể xác và tinh thần. Thêm vào đó là khí hậu ôn hòa khiến kết quả “chữa lành” ở Thánh địa Asklepios thường rất đáng mong đợi.

Nơi chữa lành của Hy Lạp cổ đại.

Ngoài tholos còn có một loạt những công trình phụ để hỗ trợ việc “chữa lành”, ví dụ như sân vận động, bồn tắm nước khoáng, phòng yến tiệc và khu nghỉ dưỡng. Nhưng ấn tượng nhất trong quần thể Di sản Thế giới này phải kể đến nhà hát ngoài trời hình bán nguyệt với sức chứa lên đến 14.000 người. Đặt ở rìa phía Nam của Thánh địa Asklepios, nhà hát này là một trong những đại diện tiêu biểu cho kiến trúc Hy Lạp cổ đại. Nó được thiết kế hoàn hảo đến mức dù ở bất kì vị trí nào trên khán đài cũng có thể nghe được rõ từng lời của nghệ sĩ trên sân khấu. Bên cạnh đó, chất liệu đá vôi được sử dụng để làm ghế cũng góp phần làm giảm nhiễu và hạn chế tạp âm.